Tomasz Afeltowicz urodził się 3 kwietnia 1925 r. we Włocławku. Tuż przed wojną uzyskał promocję do III klasy gimnazjum w Ostrołęce. Czasy okupacji przeżył jako pomocnik ślusarza. Po wojnie kontynuował edukację, zdając w 1946 r. małą maturę, a potem eksternistycznie maturę we Wrocławiu. Po zakończeniu działań wojennych podjął pracę w przemyśle młynarskim jako biegły księgowy, a następnie jako starszy księgowy w dolnośląskim oddziale Centralnego Zarządu Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego we Wrocławiu.

Wstępując na studia prawnicze na Uniwersytecie Wrocławskim, związał się z tą uczelnią na całe życie. Karierę naukową rozpoczął na przełomie roku akademickiego 1952/1953 jako asystent. W następnych latach pełnił kolejno funkcję starszego asystenta, adiunkta i docenta. Jeszcze podczas działalności prof. Lesława Adama, który był opiekunem naukowym Katedry Ekonomii Politycznej, Tomaszowi Afeltowiczowi powierzono jej kierownictwo.

Od roku 1968 kierował Katedrą Ekonomii Politycznej Wydziału Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego, następnie Instytutem Ekonomii Politycznej, a po zamianach organizacyjnych na Wydziale Prawa i Administracji w 1988 r. – Instytutem Nauk Ekonomicznych. Funkcję dyrektora tego Instytutu pełnił aż do przejścia na emeryturę w 1991 r.

Lata aktywności zawodowej Tomasza Afeltowicza zbiegły się z burzliwymi okresami wydarzeń politycznych i społecznych w Polsce. W 1968 r. trzeba było podejmować brzemienne w skutki decyzje personalne dotyczące wielu pracowników naukowych Uniwersytetu. Trudno było występować w obronie kolegów oskarżanych o wrogą dla ustroju działalność polityczną. Tomasz Afeltowicz nie obawiał się podjęcia wyzwań i mimo zagrożenia dla swojej kariery bronił pracowników przed relegowaniem z uczelni. W stanie wojennym, nie zważając na swoją karierę, ponownie musiał podejmować decyzje w niełatwej sytuacji, kiedy Jego syn został aresztowany za działalność opozycyjną.

Temperament społeczny i organizatorski Tomasza Afeltowicza, Jego doświadczenie oraz wiedza o funkcjonowaniu gospodarki zostały docenione przez środowisko polskich ekonomistów. Na Kongresie Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w 1981 r. został wybrany na prezesa Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego.

W burzliwym okresie początku dekady lat osiemdziesiątych, kiedy przez Polskę przetaczała się fala dyskusji o konieczności reform systemu politycznego i gospodarczego, Tomasz Afeltowicz wyjątkowo aktywnie uczestniczył w debatach. Organizował konferencje naukowe, wygłaszał odczyty i prelekcje. Występując w radiu i telewizji, przekonywał o konieczności głębokich zmian ekonomicznych i społecznych w Polsce. Był zapraszany także za granicę (Chiny, Austria, RFN, NRD, Liechtenstein), gdzie miał możliwość przedstawiania ekonomistom tych krajów złożonych kwestii reform systemowych w Polsce.

Intensywną działalność dydaktyczną, organizatorską i społeczną łączył z pracą naukową. Znana jest Jego monografi a Studia nad historią banków śląskich (Ossolineum, Wrocław 1963). W późniejszych latach aktywności naukowej skupił się na problemach samorządu pracowniczego, przekształceniach systemu gospodarczego i związanych z nimi kwestiach społecznych. Ogłosił kilkadziesiąt artykułów w periodykach krajowych i zagranicznych, podejmując głównie zagadnienia przemian systemowych w gospodarce centralnie planowanej. Był członkiem Kolegium Redakcyjnego „Przeglądu Gospodarczego” i Rady Redakcyjnej czasopisma „Ekonomista” oraz wielu komisji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Polskiej Akademii Nauk. Wypromował czterech doktorów nauk ekonomicznych.

W latach osiemdziesiątych, kiedy to prowadzono gorące dyskusje dotyczące reform gospodarczych w Polsce, wysoko oceniano organizowane przez Instytut coroczne ogólnopolskie konferencje, znane jako „Szkoły Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego”, których konsekwencją były publikacje prezentujące ekspertyzy i opinie kontrowersyjne w ocenie ówczesnej władzy politycznej. Wydano w tym czasie dziewięć zeszytów naukowych pod redakcją Tomasza Afeltowicza i Leona Olszewskiego. „Szkoły Ekonomii” gromadziły znaczące postacie polskiej ekonomii i stanowiły unikatowe forum prezentowania niezależnych poglądów, mających duże znaczenie dla praktyków gospodarczych i ludzi polityki przygotowujących reformy systemu gospodarczego w Polsce w latach osiemdziesiątych.

Pasją Tomasza Afeltowicza była dydaktyka. Do wykładów, seminariów, odczytów dla szerszej publiczności, licznych wystąpień w radiu i telewizji przygotowywał się bardzo starannie. Na Jego wykłady studenci przychodzili tłumnie, nierzadko owacyjnie przyjmując interesująco wyłożone trudne zagadnienia z dziedziny teorii ekonomii i polityki ekonomicznej. Miał wyjątkowy talent dydaktyczny, umiejętność nawiązywania dialogu i jasnego przekazywania skomplikowanych kwestii tej teorii. Do historii Wydziału Prawa i Administracji przeszły anegdoty związane z odpowiedziami studentów na egzaminie z polityki ekonomicznej na temat tzw. krzywej psa, opisującej trudności pościgu gospodarczego krajów słabiej rozwiniętych za krajami wysoko rozwiniętymi.

Za działalność naukową, dydaktyczną i społeczną Tomasz Afeltowicz został odznaczony m.in.: Krzyżem Ofi cerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Złotym Krzyżem Zasługi, Złotą Odznaką Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego oraz Złotą Odznaką ZNP. Zmarł 31 sierpnia 2010 r.

Leon Olszewski

1956
Bezrobocie wśród zatrudnionych, „Życie Gospodarcze” 1956, z. 13, s. 4.

1962
Przemówienie nad trumną Wincentego Stysia, Zesz. Nauk. Wyższej Szkoły Ekonomicznej we Wrocławiu, nr 13, Wrocław 1962, s. 7-9.

1963
Studia nad historią banków śląskich (do roku 1918), Wrocław 1963.

1965
Probleme der Produktivität und Intensität der lebendigen Arbeit, „Wissenschaftliche Zeitschrift der Karl-Marx-Universität Leipzig” 1965, z. 4, s. 683-687.

1971
Pięciogłos o ekspertach, [wypowiedź m.in. …], oprac. I. Rutkiewicz, „Więź” 1971, nr 9, s. 11-18.

1975
Tezy wykładów z polityki gospodarczej wygłoszonych przez doc. dr. … na II-gich latach stacjonarnego i zaocznego Zawodowego Studium Administracji Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego w roku akademickim 1974/75, Wrocław 1975.
Tezy wykładów z teorii wzrostu gospodarczego w socjalizmie wygłoszonych przez doc. dr. … na zaocznym Studium Administracji w sem. letnim roku akademickiego 1974/1975, Wrocław 1975.

1980
[Współred.] L. Olszewski, Problemy manewru gospodarczego. Materiały I Szkoły Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Karpacz, 19-21 września 1978 r., Wrocław 1980.

1981
Samorządne przedsiębiorstwo państwowe, Warszawa 1981.
Wincentego Stysia wykłady z teorii rolnictwa, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, z. 175, 1981, s. 17-25.
[Współred.] L. Olszewski, Ekonomiczne i społeczne problemy przemysłowych organizacji gospodarczych. Materiały II Szkoły Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Karpacz, 2-7 października 1979 r., Wrocław 1981.

1982
Samorządność załóg, „Ideologia i Polityka” 1982, z. 11, s. 129-133.
[Współred.] L. Olszewski, Warunki wzrostu mikroekonomicznej efektywności. Materiały III Szkoły Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Karpacz, 4-9 października 1980 r., Wrocław 1982.

1985
ChRL – z notatnika prezesa, „Wektory” 1985, nr 11, s. 10-13, 30.
Reforma nie może się nie udać, [wywiad K. Szwarca], „Życie Gospodarcze” 1985, nr 44, s. 1, 4.
Rozmowa z prezesem ZGPTE …, „Wektory” 1985, nr 9, s. 5-8.
[Współred.] L. Olszewski, Dylematy polskiej reformy gospodarczej. Bilans dwuletnich doświadczeń. Materiały V Szkoły Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Karpacz, 16-22 stycznia 1984 r., Wrocław 1985.
[Współred.] L. Olszewski, Wdrażanie reformy gospodarczej. Materiały IV Szkoły Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Karpacz, 17-23 stycznia 1983 r., Wrocław 1985.

1986
Polskie Towarzystwo Ekonomiczne w latach 1981-1985, „Problemy Ekonomiczne” 1986, nr 1, s. 3-11.
[Współred.] L. Olszewski, Teoretyczne i praktyczne problemy przedsiębiorczości, doświadczenia polskiej reformy gospodarczej. Materiały VI Szkoły Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Karpacz, 15-21 kwietnia 1985 r., Wrocław 1986.

1987
[Współred.] L. Olszewski, Teoretyczne i praktyczne aspekty reguł gry funkcjonowania gospodarki narodowej w latach 1986-1990. Materiały VII Szkoły Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Karpacz, 22-27 kwietnia 1986 r., Wrocław 1987.

1988
Kiedy złotówka trafi na światowe giełdy, [wywiad B. Mikołajczyka], „Trybuna Ludu” 1988, nr 301, s. 3.
[Współred.] L. Olszewski, Plan i rynek. Intensyfikacja reformy gospodarczej w Polsce. Materiały VIII Szkoły Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Karpacz, 6-12 kwietnia 1987 r., Wrocław 1988.
[Współred.] L. Olszewski, Przebudowa systemu funkcjonowania gospodarki polskiej. Materiały IX Szkoły Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Karpacz, 11-17 kwietnia 1988, Wrocław 1989.

1989
Zdaniem ekonomistów, [wypowiedź m.in. …, wywiad S. Nowaka], „Przegląd Techniczny” 1989, nr 22, s. 5-9.
[Współred.] L. Olszewski, Przebudowa systemu funkcjonowania gospodarki polskiej. Materiały IX Szkoły Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Karpacz, 11-17 kwietnia 1988, Wrocław 1989.